Μεγάλη Εβδομάδα - Μεγάλη Τρίτη

Το βράδυ ψάλλεται ο Όρθος της Μ. Τετάρτης

 

Ακούγεται το ανεπανάληπτο τροπάριο (δοξαστικό) της Υμνογράφου Μοναχής Κασσιανής: «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις…». Ο πιστός βιώνει το μυστήριο της Μετάνοιας και της Συγχωρήσεως. Ο άνθρωπος ελεύθερα συναντά τη συγγνώμη του Θεού και εμφορείται με την ατελεύτητη και ασύνορη αγάπη Του.

Διαβάστε για τη Μ. Εβδομάδα με κλικ εδώ

Μεγάλη Εβδομάδα - Μεγάλη Δευτέρα

Το βράδυ ψάλλεται ο Όρθος της Μ. Τρίτης

Προβάλλονται δύο παραβολές:

• Των Δέκα Παρθένων (Ματθ. 25,1-13) που διδάσκει την εγρήγορση, την πίστη και τη φιλανθρωπία.
• Των Ταλάντων (Ματθ. 25,14-30), που διδάσκει τους άνθρωπους να είναι πνευματικά εργατικοί και μέσα από την καλλιέργεια ν' αυξήσουν τα πνευματικά τάλαντα που τους δόθηκαν.

Διαβάστε για τη Μ. Εβδομάδα με κλικ εδώ

200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Σήμερα, Κυριακή των Βαΐων του 2026, συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Έξοδο των ελεύθερων πολιορκημένων Μεσολογγιτών, οι οποίοι επί περίπου έναν χρόνο ήταν περικυκλωμένοι από τις οθωμανικές δυνάμεις: Τούρκους, Τουρκαλβανούς και Αιγύπτιους του Ιμπραήμ.

Με το παλαιό (Ιουλιανό) ημερολόγιο, την Πέμπτη 8 Απριλίου του 1826, στο συμβούλιο των οπλαρχηγών και των προκρίτων λαμβάνεται ομοφώνως η απόφαση για τη μεγάλη Έξοδο και συντάσσεται η περίφημη "Απόφαση της Εξόδου":

Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος

Βλέποντες τον εαυτόν μας, το στράτευμα και τους πολίτας εν γένει μικρούς και μεγάλους παρ΄ ελπίδαν υστερημένους από όλα τα κατεπείγοντα αναγκαία της ζωής πρό 40 ημέρας και ότι εκπληρώσαμεν τά χρέη μας ως πιστοί στρατιώται της πατρίδος εις την στενήν πολιορκίαν ταύτην και ότι, εάν μίαν ημέραν υπομείνωμεν περισσότερον, θέλομεν αποθάνει όρθιοι εις τούς δρόμους όλοι.

Θεωρούντες εκ του άλλου ότι μας εξέλιπεν κάθε ελπίς βοηθείας καί προμηθείας, τόσον από την θάλασσαν καθώς και από την ξηράν ώστε να δυνηθώμεν να βαστάξωμεν, ενώ ευρισκόμεθα νικηταί του εχθρού, αποφασίσαμεν ομοφώνως: 

Η έξοδός μας να γίνη βράδυ εις τας δύο ώρας της νυκτός 10 Απριλίου, ημέρα Σάββατον καί ξημερώνοντας των Βαΐων, κατά το εξής σχέδιον, ή έλθη ή δεν έλθη βοήθεια [...]

Μεγάλη Εβδομάδα - Κυριακή των Βαΐων

Το βράδυ ψάλλεται ο Όρθος της Μ. Δευτέρας

 Κυριαρχούν δύο γεγονότα:

• Η ιστορία του Ιωσήφ του 11ου γιου του Πατριάρχη Ιακώβ, του ονομαζόμενου Παγκάλου, δηλαδή του ωραίου στο σώμα και την ψυχή. Ο Ιωσήφ προεικονίζει με την περιπέτειά του τον ίδιο το Χριστό και το πάθος Του.
• Το περιστατικό της άκαρπης συκιάς που ξέρανε ο Χριστός (Ματθ. 21, 18-22): Θέλει να τονίσει στον άνθρωπο το νόημα των καρποφόρων έργων της αγάπης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς που βρίσκονται στον αντίποδα των θύραθεν – άκαρπων έργων και αρετών.

Η Μεγάλη Εβδομάδα

Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών ονομάζεται κατά το χριστιανικό εορτολόγιο η τελευταία εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αρχίζει από την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Είναι αφιερωμένη στα εκούσια Άγια Πάθη του Ιησού Χριστού, τον σταυρικό θάνατο και την ένδοξη Ανάστασή Του. Ονομάζεται «Μεγάλη» γιατί τα γεγονότα που διαδραματίζονται είναι κοσμοσωτήρια για τον άνθρωπο. Οι ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας είναι οι πιο ιερές του εκκλησιαστικού έτους.

Λειτουργικός χρόνος της Μεγάλης Εβδομάδας 
Είναι γνωστό ότι στην Ορθόδοξη Εκκλησία, τα εκκλησιαστικά πράγματα θεωρούνται κατά δύο τρόπους: κατ’ ακρίβεια και κατ’ οικονομία. Η Εκκλησία, κατ’ οικονομία (φιλάνθρωπα σκεπτόμενη), προκειμένου να διευκολύνει όσο περισσότερους πιστούς στην παρακολούθηση των Ακολουθιών, επέτρεψε με την έναρξη της Μ. Εβδομάδας την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ, να ψάλλεται ο Όρθρος της επόμενης ημέρας. Οπότε, την Κυριακή των Βαΐων το βράδυ ψάλλεται ο Όρθρος της Μ. Δευτέρας, τη Μ. Δευτέρα το βράδυ ψάλλεται ο Όρθρος της Μ. Τρίτης κ.ο.κ.

ΠΟΛΕΜΟΣ

"Ο πόλεμος είναι χυδαίος, είναι μια τεράστια χυδαιότητα" (La guerra è volgare, è una volgarità immensa), φώναξε ο Ρομπέρτο Μπενίνι, στις 21 Δεκεμβρίου του 2025, στο Ιταλικό κανάλι NOVE και στην εκπομπή "Che Tempo Che Fa" με τον Φάμπιο Φάτζιο. Σήμερα, Μάρτιος του 2026, με τις φλόγες στο Ιράν να τον επιβεβαιώνουν, εκείνη η κραυγή του γίνεται viral στο Διαδίκτυο και η χυδαιότητα του πολέμου, ποίημα. Μια κραυγή μέσα στην κραυγή...

        ΠΟΛΕΜΟΣ

Το χώμα στο παρτέρι

ο χυδαίος κηπουρός ποτίζει

με τη φαρμακερή σιωπή

του φόβου των χυδαίων.

-----

Τώρα αγκάθια θα φυτρώσουν·

χωρίς ανθούς, χωρίς φύλλα

πάνω στο δύσοσμο κορμό

της κακίας και του μίσους.

-----

Με ρίζες ψεύτικες, βαθιά θαμμένες,

που τρέφονται με λίπασμα πτωμάτων:

των συνεργών και των αθώων·

διχασμένων νικητών και νικημένων.

-----

Δάκρυα και οδυρμός·

το μοιρολόι το φρικτό,

τ' ανάθεμα των μανάδων

θα γίνει ξανά Ιστορία.

(Νευρομάντης, Μάρτιος 2026) 

Με πεταλούδες χρυσές οι Αμερικάνοι σε εξαγόρασαν... Πολυτεχνείο, ζεις;

Στο άγαλμα της Ελευθερίας

που φωτίζει τον κόσμο

Λευτεριά, Λευτεριά, σχίζει, δαγκάνει
τους ουρανούς το στέμμα σου. Το φως σου,
χωρίς να καίει, τυφλώνει το λαό σου.
Πεταλούδες χρυσές οι Αμερικάνοι,
λογαριάζουν πόσα δολάρια κάνει
σήμερα το υπερούσιο μέταλλό σου.

Λευτεριά, Λευτεριά, θα σ' αγοράσουν
έμποροι και κονσόρτσια κι εβραίοι.
Είναι πολλά του αιώνος μας τα χρέη,
πολλές οι αμαρτίες, που θα διαβάσουν
οι γενεές, όταν σε παρομοιάσουν
με το πορτρέτο του Dorian Gray.

Λευτεριά, Λευτεριά, σε νοσταλγούνε,
μακρινά δάση, ρημαγμένοι κήποι,
όσοι άνθρωποι προσδέχονται τη λύπη
σαν έπαθλο του αγώνος, και μοχθούνε,
και τη ζωή τους εξακολουθούνε,
νεκροί που η καθιέρωσις τους λείπει.

(Κ. Γ. Καρυωτάκης - 1927)

Ο Μητσοτάκης στη ΔΕΘ - μια εικόνα αντί για χίλιες λέξεις...

 

Χιόνι τον Αύγουστο

 

Στην εκκλησιά την έρημη, τη χιλιογκρεμισμένη 

Της Παναγιάς, τον Αύγουστο, μια μέρα χιονισμένη

Ήρθα τον πόνο μου να πω, να με παρηγορήσεις

Πόνος αβάσταχτος, μουγκός, πάγωσε την ψυχή μου

Και απ’ το κακό δεν γλύτωσε ούτε η λογική μου

Μαρία μου! Παρθένα μου! Μητέρα και αδελφή μου!

Είδα επάνω στο σταυρό το γιο σου σκοτωμένο

Τον είδα και μέσα στο Φως, γερό και αναστημένο

Ο πόνος μου ξεχάστηκε. Ήρθα στα συγκαλά μου

Είδα την εκκλησιά γερή, κόσμο γύρω γεμάτη

Είδα στον ουρανό ψηλά τον ήλιο να αστράφτει

Ένιωσα αγάπη και στοργή… το θάμα της ημέρας

(Νευρομάντης, Αύγουστος 2025)

Τι κρύβεται πίσω από την ερώτηση προς την τεχνητή νοημοσύνη της Λαρισαίας γιαγιάς Θάλειας και τι απάντησε η AI;

Η Λαρισαία γιαγιά Θάλεια μαθαίνει από την εγγονή της για αυτόν τον «διάολο»: την AI (δηλ. την Τεχνική Νοημοσύνη) που τα ξέρει όλα. «Άνθρωπος είναι;», ρωτάει την εγγονή της. «Όχι, ρομπότ, αλλά σκέφτεται σαν άνθρωπος» της απαντάει, γεμάτη ενθουσιασμό για το τεχνολογικό θαύμα, η εγγονή και συνεχίζει: «τι θα ήθελες να το ρωτήσεις;». «Πόσα χρόνια θα ζήσω;» αποκρίνεται η γιαγιά και η αφοπλιστική της ερώτηση φαίνεται να προσγειώνει τη νεαρή εγγονή στη σοβαρότητα της αγωνίας του θανάτου.

Η εγγονή, όπως είναι φυσικό, πιθανότατα περίμενε μια ερώτηση άλλη. Σας αυτές τις πρακτικές ή χρηστικές ερωτήσεις που απασχολούν τις περισσότερες συνομήλικές της. Όμως η γιαγιά δεν ήθελε να μάθει από την AI για το ποιο επάγγελμα να ακολουθήσει, ή για συμβουλές αυτοβελτίωσης, ούτε για το πώς θα βρει τον κατάλληλο σύντροφο, ή αν αξίζει να συνεχίσει μια σχέση, ούτε για συμβουλές υγείας ρώτησε η γιαγιά, ούτε ποια είναι η κατάλληλη στιγμή για να σκεφτεί την εγκυμοσύνη, ούτε που να ταξιδέψει αυτό το καλοκαίρι, ούτε πιο βιβλίο να διαβάσει, ούτε καν πως να εξισορροπήσει τη δουλειά με την προσωπική ζωή, ή πως να βελτιώσει τα οικονομικά της.

Η γιαγιά ξάφνιασε τη νεότητα με τη βαθιά ανθρώπινη ανησυχία της για τη θνητότητα και το πεπερασμένο της ζωής. Μπορεί «γιαβρί μ'» τούτος ο «διάολος», που τα ξέρει όλα, να απαντήσει «πότε θα πεθάνω». Η απρόσμενη ερώτηση δείχνει και τη διαφορετική οπτική της ζωής που έχει ο άνθρωπος στα νιάτα του σε σχέση με τα γερατειά του, όπου ο απολογισμός της ζωής που συμπιέζεται τον οδηγεί στο μέγιστο υπαρξιακό ερώτημα που δεν μπορεί να απαντήσει η ΑΙ. Έτσι ο ενθουσιασμός για τις τεράστιες γνώσεις των AI και η νεανική αισιοδοξία της εγγονής βρίσκουν τα όρια τους στη σοβαρή υπαρξιακή αγωνία της γιαγιάς που θέλει μια απάντηση στο βαθύτερο ανθρώπινο ερώτημα που σχετίζεται με το πρόβλημα του θανάτου.

Η AI θα προσφέρουν πληροφορίες, θα λύσουν προβλήματα, θα προτείνουν λύσεις, αλλά δεν θα μπορέσουν να δώσουν νόημα ή παρηγοριά στην ανθρώπινη αγωνία για το τέλος της ζωής. Η ερώτηση της γιαγιάς δεν είναι τυχαία, ούτε μόνο υπαρξιακή. Αλλά και προσωπική, καθώς αναγκάζει την εγγονή να σκεφτεί τη σχέση της μαζί της και την αναπόφευκτη απώλεια που θα έρθει. Το ξάφνιασμα της εγγονής και η απροθυμία της να θέσει την ερώτηση της γιαγιάς στην AI δείχνει ότι δεν είναι συναισθηματικά έτοιμη να αντιμετωπίσει το θέμα της απώλειας της γιαγιάς. Έτσι το ερώτημα αναδεικνύει την ποιότητα που βρίσκεται στη στιγμή που μοιράζονται η γιαγιά και η εγγονή. Αυτές οι κοινές στιγμές δίνουν νόημα στη ζωή που αξίζει περισσότερο από οποιαδήποτε τεχνολογική απάντηση.